Al-Ahli thắng Al-Feiha 3-2, khán đài vẫn hô "Pusic out"

Phút 88, một nhóm cổ động viên Al-Ahli đứng dậy khỏi ghế. Bảng điện tử trước mặt họ ghi 3-2 nghiêng về đội chủ nhà. Họ không hát tên Artem Bondarenko, người vừa ghi hai bàn trong đêm ấy. Họ hô ba tiếng ngắn, rõ và lạnh: "Pusic out". Tiếng hô bắt đầu từ một góc khán đài nhỏ rồi lan sang dãy ghế kế bên, đều đặn như một nhịp trống chẳng liên quan gì đến trái bóng vẫn đang lăn bên dưới.

Tôi từng ngồi trong một khán đài như vậy. Nhiều năm trước, ở Vélodrome, tôi chứng kiến một huấn luyện viên bị gọi tên đúng vào lúc đội bóng của ông ta đang dẫn trước. Khi ấy tôi hiểu ra điều mà bảng tỷ số không bao giờ giải thích được: khán đài không phản ứng với kết quả, họ phản ứng với cảm giác. Cảm giác ở Al-Ahli đêm thứ Hai là cảm giác của một người đứng trước cánh cửa đã mở mà không dám bước vào.

Al-Ahli tiếp Al-Feiha ở vòng 10 Saudi Roshn League. Trận đấu khép lại với tỷ số 3-2. Bondarenko, cầu thủ người Ukraine, ghi hai bàn; Firas Al-Buraikan thêm một bàn từ chấm phạt đền. Ba điểm, một trận thắng nhọc, một buổi tối mà ban huấn luyện có thể đánh dấu "hoàn thành nhiệm vụ" rồi đi về.

"Al-Raqi" không sống bằng những dấu đánh đó. Chuyện này đã lặp lại nhiều lần. Marino Pusic từng bị la ó ngay sau những đêm đội bóng giành kết quả tích cực, và mỗi lần như thế, người ta lại thấy cùng một hình ảnh: một huấn luyện viên đứng ở đường biên kỹ thuật, hai tay khoanh, nhìn lên khán đài, không giải thích, không xin lỗi, chỉ nhìn. Sợi dây giữa ông và một phần khán đài đã căng từ lâu, và ba điểm không đủ làm nó chùng xuống.

Điều khiến tôi dừng lại ở trận này nằm ở con số 2 bên kia bảng tỷ số. Một đội bóng muốn được xem là ứng viên vô địch không thể để thủng lưới hai lần trên sân nhà trước một đối thủ bị đánh giá thấp hơn, trong một trận mà họ cầm bóng nhiều hơn và kiểm soát phần lớn nhịp đấu. Al-Ahli đang thắng bằng khoảnh khắc, không bằng cấu trúc — và khán đài cảm nhận được điều đó trước khi bất kỳ bảng thống kê nào kịp nói ra. Bondarenko tỏa sáng, nhưng cách anh ta phải tỏa sáng mới là vấn đề: những pha xử lý cá nhân phá vỡ thế trận, chứ không phải một hệ thống đẩy bóng đến đúng người vào đúng nhịp.

Dựa trên kinh nghiệm theo dõi các trận đấu của tôi ở các giải vùng Vịnh, một đội bóng lớn thường thắng theo hai kiểu. Kiểu thứ nhất là thắng bằng cấu trúc: kiểm soát, bóp nghẹt đối thủ, rồi kết liễu bằng một pha bóng đã được tập đi tập lại. Kiểu thứ hai là thắng bằng khoảnh khắc: chờ một pha lóe sáng, một quả phạt đền, một sai lầm của người khác. Kiểu thứ hai mang lại ba điểm, nhưng nó không mang lại sự an tâm. Và sự an tâm chính là thứ khán đài Al-Ahli đang đòi. Họ không cần thêm một đêm kịch tính. Họ cần một đêm được ngồi yên từ phút 20.

Tôi từng vấp ngã trước microphone, để rồi học cách đứng dậy bằng chính câu chữ. Câu chữ đầu tiên tôi học được là không được biến một trận thắng thành lá chắn bênh vực cho những gì còn chưa ổn. Ba điểm trước Al-Feiha có giá trị thật. Nó giữ Al-Ahli trong cuộc đua, nó cho Pusic thêm thời gian, nó là bằng chứng cho thấy phòng thay đồ vẫn còn phản ứng. Nhưng nếu mỗi trận thắng đều phải kèm theo một tiếng hô đòi sa thải, thì thứ đang lung lay nằm ở chỗ khác: câu chuyện của cả câu lạc bộ, chứ không phải chiếc ghế của huấn luyện viên.

Tiếng hô trên khán đài dễ khiến người ta kết luận rằng Pusic đã mất phòng thay đồ. Tôi không nghĩ vậy. Cầu thủ ghi ba bàn, họ ăn mừng cùng nhau, họ chạy về phía nhau sau mỗi bàn. Khán đài và phòng thay đồ là hai căn phòng khác nhau, và tiếng hô ngoài kia thường vang to hơn thực tế bên trong. Vấn đề nằm ở một tầng sâu hơn: Al-Ahli đã mất câu chuyện của chính mình. Một câu lạc bộ giàu truyền thống khi không còn kể được mình là ai — đội bóng kiểm soát, đội bóng của những đêm châu lục, đội bóng không run ở phút 85 — thì sẽ đi tìm một người để đổ lỗi. Huấn luyện viên luôn là biến số rẻ nhất để thay, và cũng là biến số dễ nhìn thấy nhất trên màn hình.

Có một tầng nữa mà khán đài không nhìn thấy. Một bản hợp đồng đi qua nhiều tầng trung gian sẽ tạo ra mức kỳ vọng không khớp với năng lực thực tế của cầu thủ, và người cuối cùng phải trả hóa đơn cho khoản chênh lệch ấy là huấn luyện viên — người bị hỏi tại sao một cái tên đắt giá lại không chơi đúng vai trò mà chẳng ai trong phòng họp từng định nghĩa rõ. Al-Ahli đang xây lại đội hình trong lúc vẫn phải đá ở trong nước và ở đấu trường châu lục. Hai mặt trận, một quỹ thời gian huấn luyện bị chia đôi, và một khán đài không còn đủ kiên nhẫn cho quá trình.

Nỗi buồn của nhà vô địch là một đế chế sụp đổ ngay trên đỉnh vinh quang. Không đế chế nào sụp trong một buổi tối vòng 10. Nhưng Pusic bước vào phòng họp báo với ba điểm trong tay và một câu hỏi không thể trả lời bằng bảng tỷ số. Ông ấy có thể nói về sự kiên nhẫn, về lịch thi đấu, về việc đội bóng đang tiến bộ. Khán đài sẽ không nghe. Họ chỉ nghe thấy điều họ đã cảm nhận: rằng đội bóng này vẫn có thể thủng lưới hai lần vào bất cứ lúc nào.

Trong sự trống vắng, tôi nghe thấy điều mà khán đài ồn ào chưa từng kể. Cái trống vắng ở Al-Ahli là một ý niệm về chính họ — thứ mà ba điểm không lấp được, và một huấn luyện viên cũng không lấp được. Pusic có thể biến trận thắng Al-Feiha thành bệ phóng, hoặc để nó trôi qua như một dòng trong bảng kết quả. Điều đó phụ thuộc vào việc ông ấy có dám thừa nhận rằng vấn đề nằm ở chỗ Al-Ahli vẫn chưa tìm lại được cách chơi khiến người ta tin.

Một đội bóng có thể thắng bằng khoảnh khắc trong vài tuần. Không đội bóng nào thắng bằng khoảnh khắc trong một mùa giải. Và niềm tin của khán đài, thứ duy nhất không có trong bảng thống kê, lại được xây đúng theo cách ngược lại: bằng những đêm không có gì để nhớ ngoài sự yên tâm.