Zidane và bản danh sách 23 người: cuộc cách mạng hay sự cần thiết bị ngụy trang?

Hai giờ sáng, điện thoại tôi rung, và một sự thật vỡ ra. Đầu dây bên kia là một người bạn làm dữ liệu ở châu Âu, giọng khàn vì thiếu ngủ: "Danh sách đầu tiên của Zidane ở đội tuyển Pháp ra rồi, cậu xem chưa?" Tôi mở laptop, đọc bản tin từ Goal.com, và trong bảy phút đồng hồ tôi đếm được năm cái tên chưa từng khoác áo đội tuyển quốc gia. Năm trên hai mươi ba. Hai mươi mốt phẩy bảy phần trăm đội hình là những người lần đầu bước vào phòng thay đồ Les Bleus. Thứ khiến tôi tỉnh ngủ nằm ở vị trí của những cái tên: Restes của Toulouse, Jacquet, Da Cunha, Diouf, Lepaul. Không một ngôi sao nào trong nhóm này. Với một người đã dành hai mươi hai năm đứng sau đường biên nhìn bóng đá vận hành, đây là kiểu quyết định mà tôi luôn tò mò, và cũng luôn nghi ngờ. Bối cảnh thì ai cũng biết. Didier Deschamps rời ghế sau mười bốn năm, một nhiệm kỳ dài gần bằng cả sự nghiệp của nhiều cầu thủ. Zinedine Zidane tiếp quản, và đây là bản danh sách đầu tiên của ông. Cửa sổ thi đấu gồm bốn trận Nations League: làm khách ở Thổ Nhĩ Kỳ ngày 25 tháng 9, làm khách ở Bỉ ngày 28 tháng 9, tiếp Ý tại Stade de France ngày 2 tháng 10, và gặp lại Bỉ ba ngày sau đó. Cấu trúc đội hình theo cách đếm cổ điển: ba thủ môn, tám hậu vệ, sáu tiền vệ, sáu tiền đạo. Một bảng phân bổ trông rất cân bằng. Nhưng bảng phân bổ cân bằng không bao giờ kể hết câu chuyện. Cái tôi nhìn thấy khi xếp các tên cạnh nhau là một đội hình cân đối về cấu trúc nhưng lệch hẳn về chức năng. Tuyến tấn công đã ổn định từ lâu: Mbappé, Dembélé, Olise, Doué, Barcola, Lepaul. Sáu cái tên, phần lớn đến từ cùng một hệ sinh thái câu lạc bộ, mang lại lợi thế ăn ý trong một cửa sổ tập trung ngắn ngày. Tuyến phòng ngự thì ngược lại, đó là công trường. Cả hai anh em Hernandez và Digne bị loại khỏi danh sách. Truffert được gọi trở lại sau năm năm vắng mặt. Jacquet chưa từng chơi một phút cấp đội tuyển. Vị trí hậu vệ trái đang được xây lại từ con số không. Rủi ro lớn nhất mà tôi thấy nằm ở trung tâm hàng công. Trong sáu tiền đạo, chỉ Mbappé là mẫu số chín thực thụ, người sống trong vòng cấm và chịu trách nhiệm dứt điểm cuối cùng. Những người còn lại đều là mẫu chạy cánh hoặc hộ công. Nếu Mbappé được nghỉ một trận trong chuỗi bốn trận, Pháp không có phương án thay thế tương đương trong danh sách này. Với một đội bóng mà mọi kế hoạch đều xoay quanh một người, đó là điểm mù không thể vá bằng chiến thuật. Tuyến giữa là vùng mờ nhất. Tchouaméni chưa bình phục hoàn toàn. Camavinga mới chỉ trở lại vòng quay. Vị trí tiền vệ phòng ngự nhiều khả năng rơi vào những cái tên ít kinh nghiệm hơn như Manu Koné hay Zaïre-Emery. Trong một cửa sổ bốn trận League A, đấy là biến số thật. Và có một chi tiết khiến tôi phải dừng lại. Andy Diouf được xếp vào nhóm hậu vệ, với ghi chú rằng anh được gọi để tăng cường hàng thủ. Nhưng theo những gì tôi theo dõi suốt nhiều mùa, Diouf là tiền vệ trung tâm. Hoặc bản tin phân loại sai, hoặc đây là một thử nghiệm vị trí. Cả hai khả năng đều thay đổi cách ta đọc độ sâu hàng thủ Pháp. Người ta gọi tôi là dị giáo, nhưng tôi chỉ thấy thứ họ không muốn nhìn. Tiêu đề "một loạt bất ngờ" là một khung diễn giải, không phải một sự kiện. Khi tôi xem lại từng dòng, tôi thấy phần lớn những "bất ngờ" không đến từ triết lý huấn luyện, mà đến từ chấn thương. Saliba vắng mặt vì chấn thương. Tchouaméni chưa đạt thể trạng. Bốn cái tên kỳ cựu bị loại, trong đó không ai được nêu lý do chấn thương. Tôi có thể sai. Điều tôi tự hỏi mỗi khi viết về một bản danh sách là thế này: nếu Zidane thực sự muốn một cuộc cách mạng, tại sao Mbappé, biểu tượng của thế hệ cũ, vẫn là trục duy nhất không thể thay? Một cuộc cách mạng không có người kế nhiệm cho vị trí quan trọng nhất thì chưa phải cách mạng. Đêm ấy tôi lắp bắp, nhưng lịch sử thì không. Sau khi phát âm sai tên Hazard ba lần ở Luzhniki, tôi học được rằng cảm giác xấu hổ chỉ đáng giá nếu nó buộc mình kiểm tra dữ liệu. Và dữ liệu ở đây kêu lên một điều: bản tin gốc có vấn đề. Nó viết Deschamps tại nhiệm mười bốn năm. Nó nói Restes thay Brice Samba, nhưng Samba không xuất hiện ở bất kỳ đâu trong danh sách được công bố. Những hạt cát nhỏ, nhưng cộng lại thành một bãi cát. Tôi không tin vào những cuộc cách mạng được tuyên bố. Tôi tin vào những cuộc đổi thay có thể kiểm chứng. Dự đoán của tôi: trong bốn trận tới, Zidane sẽ xếp đội hình mạnh nhất cho hai chuyến làm khách ở Thổ Nhĩ Kỳ và Bỉ, và chỉ thử nghiệm sau khi kết quả đã an toàn. Nếu đến trận gặp Ý ở Stade de France mà chưa có ít nhất hai trong số năm tân binh được chơi trọn vẹn một hiệp, thì từ "bất ngờ" chỉ còn là bao bì. Còn nếu Mbappé dính chấn thương, hoặc chỉ cần được cho nghỉ, chúng ta sẽ thấy trần thực sự của đội Pháp này.