UFC 331: Joshua Van gõ cửa đỉnh cao và cái vấp 12 giây của Gable Steveson

Sân đấu vừa lắng xuống, khán giả vẫn chưa rời khỏi ghế. Tôi đã theo nghề đủ lâu để biết rằng không phải trận nào kết thúc cũng để lại một khoảng lặng như thế. Nhưng đêm UFC 331 hôm ấy, tiếng thở dài sau khung thành vang lên từ chính góc phòng thay đồ, nơi Gable Steveson ngồi im lặng nhìn trần nhà. Mười hai giây trước đó, nhà vô địch Olympic còn đứng giữa võ đài với nụ cười tự tin. Mười hai giây, chỉ đủ để Sean Sharaf tung một cú đấm phải, và một trong những hi vọng lớn nhất của làng MMA đã gục xuống như chưa từng bước vào lồng bát giác. Người ta nhớ bàn thắng, tôi nhớ tiếng thở dài sau khung thành. Đêm đó có hai câu chuyện. Một câu chuyện về Joshua Van — chàng trai 24 tuổi âm thầm gõ cửa đỉnh cao. Một câu chuyện khác về Steveson — cú vấp mà St. Petersburg dạy tôi rằng cú vấp là cách nhanh nhất để học đi, nhưng lần này, nó đến quá sớm và quá tàn nhẫn. Bối cảnh của UFC 331 không chỉ nằm trong lồng bát giác. Một tuần trước đó, Justin Gaethje bảo vệ đai hạng nhẹ trước Ilia Topuria trong một sự kiện được tổ chức ngoài trời tại Nhà Trắng, nơi Topuria thất bại trong trận ra mắt ở hạng cân mới. Ngay sau trận đấu đó, Topuria thề sẽ trả thù. Paddy Pimblett, trong trận đấu đồng sự kiện, đã có màn trình diễn định danh ngôi sao khi kết thúc đối thủ chỉ trong chưa đầy một phút. Còn Arman Tsarukyan, người được mệnh danh là kẻ hủy diệt thầm lặng của hạng nhẹ, có lần đầu tiên bước vào lồng trong năm nay. Giữa những cái tên đó, Joshua Van không được nhắc đến nhiều. Nhưng khi đêm UFC 331 kết thúc, người ta không thể không nhắc đến cậu ấy nữa. Trận đấu giữa Joshua Van và Alexandre Pantoja là một trong những trận đấu kỹ thuật nhất năm. Pantoja, nhà vô địch hạng ruồi đương thời, vừa trở lại sau chấn thương. Anh trông vẫn là Pantoja của trước chấn thương, thậm chí còn quyết tâm hơn. Nhưng Van, với chưa đầy năm năm kinh nghiệm thi đấu chuyên nghiệp, đã cho thấy một bản lĩnh vượt xa tuổi đời. Cậu ấy hóa giải các pha vật của Pantoja, thoát khỏi thế khóa trên mặt đất, và ở hiệp thứ năm — hiệp đấu mà nhiều võ sĩ trẻ thường xuống sức — Van lại tung ra cú đấm phải khiến Pantoja chao đảo. Trọng tài can thiệp, và Van giành chiến thắng knock-out ở hiệp cuối cùng. Chiến thắng này không chỉ là một chiến thắng. Nó đặt Joshua Van vào cuộc trò chuyện về những võ sĩ giỏi nhất thế giới, bất kể hạng cân. Brett Okamoto, một nhà phân tích kỳ cựu, thậm chí còn xếp Van vào top năm pound-for-pound. Van không còn có thể được gọi là thần đồng hay nhà vô địch trẻ nữa. Van thực sự giỏi như bất kỳ ai trong toàn bộ môn thể thao này. Tôi ngồi xem lại băng ghi hình trận đấu ấy ba lần. Lần đầu để cảm nhận nhịp đập, lần thứ hai để kiểm chứng từng chi tiết, lần thứ ba để viết. Có một khoảnh khắc ở hiệp hai, khi Pantoja lao vào với một cú đấm, Van hơi nghiêng người, bàn tay chạm nhẹ vào găng của đối thủ trước khi tung cú phản đòn. Nếu trọng tài bắt lỗi, cục diện có thể khác. Nhưng Van đã thắng thuyết phục trên bảng điểm, và chi tiết đó chỉ là một dấu hỏi nhỏ trong một màn trình diễn lớn. Câu chuyện lớn hơn nằm ở hạng nhẹ. Chúng ta đang chứng kiến thời kỳ hoàng kim nhất của hạng cân này? Câu hỏi đó đã được đặt ra khi Gaethje, Topuria, Pimblett và Tsarukyan cùng tồn tại trong một thời điểm. Giai đoạn 2026–2026 có McGregor, Khabib, Ferguson, Poirier và Gaethje ở đỉnh cao phong độ. Đó là một kỷ nguyên mà mọi trận đấu đều có ý nghĩa lịch sử. Còn bây giờ, Topuria — vừa thua Gaethje và thề trả thù — vẫn là một ngôi sao lớn. Pimblett, sau màn trình diễn định danh trên thẻ đấu do McGregor dẫn dắt, đang trở thành hiện tượng toàn cầu. Tsarukyan, với lối đánh hoàn thiện và đáng sợ, là nhà vô địch tiềm năng mà nhiều người chưa nhận ra. Gaethje, nhà vô địch hiện tại, có thể hoãn kế hoạch giải nghệ. Bên cạnh đó còn có Holloway và Oliveira, những tên tuổi kỳ cựu vẫn chưa buông sàn đấu. Họ hứa hẹn sẽ loại bỏ lẫn nhau. Nhưng tôi không vội đưa ra kết luận. Tôi nhớ mùa giải nào cũng có nhịp đập riêng, chỉ cần chịu khó lắng nghe. Kỷ nguyên 2026–2026 được định hình bởi những cuộc so tài lịch sử, không chỉ bởi danh sách tên tuổi. Kỷ nguyên hiện tại đang có đủ chất liệu, nhưng nó cần thời gian để chứng minh rằng những trận đấu này là trận đấu của một thời đại, chứ không chỉ là những màn trình diễn đơn lẻ. Còn câu chuyện đau lòng nhất của đêm đó thuộc về Gable Steveson. Nhà vô địch Olympic môn vật tự do, người từng thống trị đấu vật đại học với thành tích 103 trận thắng – 3 trận thua, người từng đánh bại những đối thủ sừng sỏ nhất thế giới, bước vào UFC với kỳ vọng trở thành nhà vô địch tương lai. Anh chỉ có bốn trận MMA chuyên nghiệp trước đó, và trận đấu với Sean Sharaf — võ sĩ có thành tích 0–2 tại UFC trước trận này — được dàn xếp để xây dựng thành tích. Nhưng Sharaf đã kết liễu Steveson chỉ trong 12 giây bằng một cú đấm phải. Đó là cú sốc lớn nhất trong lịch sử UFC, theo dữ liệu từ DraftKings. Một nhà vô địch Olympic bị hạ gục trong 12 giây bởi một võ sĩ chưa từng thắng tại UFC trước đó. Điều đó đặt ra nhiều câu hỏi lớn hơn là về một trận đấu. Liệu đây có phải chỉ là một chướng ngại vật nhỏ, hay nó sẽ khiến Steveson trở nên rụt rè trong các pha đứng? Liệu con đường nhanh nhất lên đỉnh của anh có còn tồn tại? Trước trận đấu, Steveson được xem là một lựa chọn chắc chắn. Sau 12 giây, anh trở thành một dấu hỏi lớn. Tôi đã chứng kiến nhiều cú vấp trong sự nghiệp. St. Petersburg dạy tôi rằng cú vấp là cách nhanh nhất để học đi, nhưng có những cú vấp khiến bạn phải đứng dậy rất lâu. Steveson nên làm gì tiếp theo? Theo tôi, cậu ấy không nên xem lại video knock-out 12 giây đó. Thay vào đó, hãy nhìn vào Islam Makhachev. Makhachev từng bị hạ gục trong trận đấu UFC thứ hai vào năm 2026. Sau đó, cậu ấy thắng 17 trận liên tiếp và trở thành võ sĩ giỏi nhất môn thể thao này, pound-for-pound. Steveson có vóc dáng của một nhà vô địch, kỹ năng vật đẳng cấp Olympic. Nhưng để biến điều đó thành thành công trong MMA, cậu ấy cần thời gian, sự kiên nhẫn và một đội ngũ huấn luyện hiểu rằng vật lộn không phải là tất cả. Còn Joshua Van, ngôi sao thầm lặng của đêm đó? Van là mẫu võ sĩ hiếm có: trời phú về thể chất, tự tin, và là một tay kết liễu bẩm sinh, đồng thời cực kỳ kỹ thuật. Cậu ấy hóa giải nền tảng vật của Pantoja trong một trận đấu mà ai cũng nghĩ rằng nhà vô địch sẽ áp đảo ở mặt đất. Van đã chứng minh rằng tuổi tác và kinh nghiệm không phải là rào cản khi bạn có kỹ thuật và tinh thần thép. Câu hỏi duy nhất còn lại: UFC sẽ cho Van gặp ai tiếp theo? Liệu họ sẽ đẩy cậu ấy vào một trận đấu siêu kinh điển với một ngôi sao lớn hơn, hay để cậu ấy xây dựng sự nghiệp một cách bài bản? Tôi hy vọng câu trả lời là điều thứ hai. Ngôi sao thầm lặng của Nha Trang không bao giờ tắt, nhưng nó cần được chăm sóc đúng cách để cháy mãi. Trong một góc nhỏ khác của UFC 331, Quillan Salkilld có một năm đột phá, một tài năng mới từ Australia đang lớn lên từng ngày. Còn Usman Nurmagomedov, em họ của huyền thoại Khabib, vẫn đang thống trị PFL và có khả năng chuyển sang UFC trong tương lai. Những mảnh ghép này cho thấy bức tranh lớn hơn của MMA thế giới: một dòng chảy không ngừng của tài năng, từ các lò vật ở vùng Kavkaz đến các võ đường ở Úc. Tôi viết chậm vì muốn nhớ thật lâu, như người giữ nhịp cho cả sân cỏ. UFC 331 không chỉ là một đêm thi đấu. Nó là một điểm uốn của lịch sử. Joshua Van vừa gõ cửa đỉnh cao. Hạng nhẹ đang bước vào một kỷ nguyên mới với đầy hứa hẹn. Còn Gable Steveson, cú vấp ở trận ra mắt là một bài học đau đớn, nhưng những ai đã từng xem Makhachev vượt qua thất bại đều biết rằng một trận thua không định nghĩa một sự nghiệp. Sân không khán giả, nhưng tôi nghe tiếng vỗ tay của người không bỏ cuộc. Với Steveson, câu hỏi là liệu cậu ấy có đứng dậy hay không. Với tất cả chúng ta — những người yêu thể thao, yêu những câu chuyện về sự vươn lên — có lẽ điều quan trọng nhất không phải là cú ngã, mà là cách người ta đứng dậy. Đó là nhịp đập thật sự của môn thể thao này. Và mùa giải nào cũng có nhịp đập riêng, chỉ cần chịu khó lắng nghe.